Araçlar · Kamulaştırmasız El Atma · İdare Hukuku Tazminatı · İstanbul İdare Hukuku Avukatı
Kamulaştırmasız El Atma Tazminatı Hesaplama Aracı (2026)
İdarenin, kamulaştırma usulünü tamamlamadan taşınmazınıza fiilen veya hukuken el koyması durumunda talep edebileceğiniz tazminatı, taşınmazın m² alanı ve rayiç bedeli üzerinden aşağıdaki araçla yaklaşık olarak hesaplayabilirsiniz.
Kamulaştırmasız El Atma Nedir?
İdarenin, kanunda öngörülen kamulaştırma usulünü uygulamadan bir taşınmaza fiilen veya hukuken el koyması “kamulaştırmasız el atma” olarak adlandırılmaktadır:
- Fiili el atma: idarenin taşınmazın üzerine yol, park, kamu binası gibi bir tesis inşa etmesi veya taşınmazı fiilen kullanıma açması ile gerçekleşmektedir.
- Hukuki el atma: idarenin bir imar planı veya benzeri idari işlemle taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkını fiilen kullanılamaz hale getirmesiyle ortaya çıkmaktadır.
Yasal Dayanak
Anayasa m.35 ve 46, mülkiyet hakkının güvence altına alındığını ve kamulaştırmanın ancak kanunda gösterilen usullere göre ve bedeli peşin ödenmek suretiyle yapılabileceğini düzenlemektedir. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun değerleme hükümleri, kamulaştırmasız el atma davalarında bedel tespitinde kıyasen uygulanmaktadır. 1956 tarihli Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, usulüne uygun kamulaştırma yapılmadan el konulan taşınmaz malikinin idareye karşı tazminat talep edebileceğini kabul etmektedir.
Hesaplama Yöntemi
- Taşınmazın niteliği (arsa, arazi, bağımsız bölüm vb.) tespit edilir.
- El atma tarihindeki veya dava/keşif tarihindeki güncel rayiç bedeli bilirkişi heyetince tespit edilir.
- Taşınmazın m² alanı ile m² rayiç bedeli çarpılarak temel tazminat tutarı bulunur.
- Hükmedilecek tazminata, kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz oranı üzerinden faiz işletilebilir.
Örnek Hesaplama
500 m² büyüklüğünde ve m² rayiç bedeli 3.000 TL olan bir arsaya idare tarafından kamulaştırma yapılmadan el atıldığında: temel tazminat tutarı 500 × 3.000 = 1.500.000 TL olmaktadır. Bu tutara, el atma tarihinden itibaren geçen süre için mahkemece belirlenecek faiz oranı uygulanarak nihai tazminat miktarı hesaplanmaktadır.
Dava Süreci
Kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılacak tazminat davası, taşınmazın bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesinde (adli yargıda) açılmaktadır. Malik, tazminat davası yerine veya tazminat davasıyla birlikte “el atmanın önlenmesi” davası da açabilmektedir.
Bu rehber ve hesaplama aracı genel bilgilendirme amaçlıdır; sonuçlar yaklaşık değerlerdir. Kamulaştırmasız el atma sürecinizle ilgili idare hukuku hizmetlerimiz hakkında bilgi alabilir ya da bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Kamulaştırmasız el atma ile kamulaştırma arasındaki fark nedir?
Kamulaştırmada idare, kanunda öngörülen usule uyarak bedeli peşin ödemek suretiyle taşınmazı devralmaktadır; kamulaştırmasız el atmada ise idare bu usule uymadan, bedel ödemeden taşınmaza fiilen veya hukuken el koymaktadır.
Kamulaştırmasız el atma davasında zamanaşımı var mıdır?
Fiili el atmalarda mülkiyet hakkına dayalı tazminat talebi zamanaşımına tabi değildir; hukuki el atma hallerinde ise somut olayın değerlendirilmesi gerekmektedir.
Tazminat davası yerine el atmanın önlenmesini istemek mümkün müdür?
Evet, malik idareye karşı hem el atmanın önlenmesi davası hem de tazminat davası açma hakkına sahiptir; tercih somut olayın koşullarına göre belirlenmektedir.
Tazminat tutarına faiz işletilir mi?
Evet, yerleşik içtihatlara göre kamulaştırmasız el atma tazminatına kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz oranı üzerinden faiz işletilmesi mümkündür.