Saklı Pay ve Tenkis Hesaplama Aracı (2026 Güncel) — TMK m.505-510

Mirasbırakanın hayattayken yaptığı bağışlar veya ölüme bağlı tasarrufları (vasiyetname, miras sözleşmesi), bazı yakınlarının kanunen güvence altına alınmış olan saklı payını ihlal edebilmektedir. Aşağıdaki araçla mirasçı türü ve sayınıza göre saklı pay tutarınızı ve yapılan tasarrufun tenkise tabi olup olmadığını yaklaşık olarak hesaplayabilirsiniz.

Saklı Pay Nedir?

Saklı pay, Türk Medeni Kanunu’nun belirli mirasçılara tanıdığı, ölüme bağlı tasarruflarla veya bazı sağlararası bağışlarla dahi ortadan kaldırılamayan asgari miras güvencesidir. Mirasbırakan yalnızca tasarruf edilebilir kısım üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilir; saklı paylı mirasçıların payına dokunan tasarruflar, tenkis davasıyla geri istenebilmektedir.

Saklı Paylı Mirasçılar ve Oranları (TMK m.506)

TMK m.506 uyarınca saklı paylı mirasçılar sınırlı sayıdadır: altsoy (çocuklar, torunlar), ana ve baba, sağ kalan eş. Kardeşlerin saklı payı 2007 yılında kaldırılmıştır. Saklı pay oranları, mirasçının yasal miras payı üzerinden şöyledir:

• Altsoy: yasal payının yarısı (1/2)
• Ana ve baba: yasal payının dörtte biri (1/4)
• Sağ kalan eş: altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçıysa yasal payının tamamı; bunlar yoksa yasal payının dörtte üçü (3/4)

Tenkis Davası Nedir?

Tenkis davası, mirasbırakanın saklı payları zedeleyecek biçimde yaptığı tasarrufların, saklı payı tamamlayacak ölçüde indirilmesini sağlayan bir dava türüdür; tasarruf iptal edilmez, yalnızca saklı payı aşan kısım indirilerek saklı pay sahibine iade edilir. TMK m.571 uyarınca tenkis davası açma hakkı, saklı payın zedelendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl, her halde mirasın açılması tarihinden itibaren 10 yıl geçmekle düşmektedir.

Örnek Hesaplama

Mirasbırakanın sağ kalan eşi ve 2 çocuğu bulunduğu, tereke değerinin 4.000.000 TL olduğu ve mirasbırakanın ölümünden önce üçüncü bir kişiye 2.000.000 TL değerinde taşınmaz bağışladığı bir durumda: eşin saklı payı 4.000.000 × 1/4 = 1.000.000 TL; çocukların toplam saklı payı (3.000.000 × 1/2) = 1.500.000 TL; toplam saklı pay 2.500.000 TL; tasarruf edilebilir kısım 4.000.000 − 2.500.000 = 1.500.000 TL. Yapılan bağış (2.000.000 TL) bu kısmı aştığından, aradaki 500.000 TL tenkise tabi olmaktadır.

Mirastan Çıkarma ve Saklı Paydan Feragat

Mirasbırakan, kanunda sayılan ağır sebeplerin varlığı halinde saklı paylı bir mirasçısını mirastan çıkarabilmektedir (ıskat). Saklı paylı bir mirasçı da noterde düzenlenecek bir miras sözleşmesiyle saklı payından feragat edebilmekte, bu durumda tenkis talep edemez hale gelmektedir.

---

Bu rehber ve hesaplama aracı genel bilgilendirme amaçlıdır; sonuçlar yaklaşık değerlerdir. Saklı pay veya tenkis davası sürecinizle ilgili miras hukuku hizmetlerimiz hakkında bilgi alabilir ya da bizimle iletişime geçebilirsiniz.